Bądź akceptowany

Dla aktywnych pacjentów chorych na raka
Szukaj
Close this search box.

Zarządzanie stresem i samowzmocnienie w trudnych momentach – MBSR

Jeśli chodzi o włączanie metod alternatywnych do tradycyjnej medycyny konwencjonalnej, Jon Kabat Zinn jest królem uważności. Ten amerykański lekarz już pod koniec lat 70. opracował w Centrum Medycznym Uniwersytetu Massachusetts program, który niemal 40 lat później stosowany jest w szpitalach na całym świecie pod nazwą Mindfulness-based Stress Reduction – w skrócie MBSR. Skuteczność metody redukcji stresu opartej na uważności jest od dawna niekwestionowana naukowo i, jak zauważa Jon Kabat Zinn w swojej książce „Medytacja to nie to, co myślisz”, jest ona obecnie uznanym elementem „dobrej medycyny”. MBSR ma na celu osiągnięcie wspomnianego stanu uważności, który z kolei można osiągnąć poprzez medytację, jogę i body scan (skanowanie ciała). Terminy, które są znane z magazynów wellness, ofert wypoczynku, podcastów i talk show, jednak wymagają pewnego wyjaśnienia w kontekście MBSR.

Celem MBSR jest włączenie wspomnianej uważności do codziennego życia. Nie oznacza to jednak uważności wobec innych lub uprzejmości w kontaktach z kolegami, przyjaciółmi i rodziną. Uważność jest raczej synonimem „świadomości”. Oznacza stan, w którym jest się w chwili obecnej bez osądzania. Jest to „zdolność rozpoznawania tego, co się dzieje, podczas gdy to się dzieje”. * Bez osądzania i bez ingerencji. Zaakceptowanie siebie takim, jakim się jest, bez osądzania, pozwala na rozwinięcie pełnego potencjału zdrowienia i przemiany. Zautomatyzowane procesy, w tym osądzanie sytuacji, doświadczeń, losów, chorób itp. mogą

zostać przerwane, co z kolei stwarza możliwość zmniejszenia stresu i łatwiejszego podejmowania decyzji.

To, co brzmi skomplikowanie i do pewnego stopnia niejasno, jest metodą, która umożliwia osobom ją stosującym uśmierzenie własnego cierpienia, zwłaszcza w sytuacjach stresowych, ale także w chwilach bólu, niepewności czy problemów emocjonalnych.

Daje to osobom praktykującym MBSR możliwość, a także moc decydowania o własnym samopoczuciu.

Wkroczenie na nowy poziom

Uważność można osiągnąć poprzez połączenie medytacji, jogi i body scan (skanowanie ciała). W ośmiotygodniowym programie opracowanym przez Jona Kabata Zinna uważność jest praktykowana w sposób ustrukturyzowany w życiu codziennym.

„Każdy zaczyna gdzieś indziej” – wyjaśnia Michaela Kainz. To wiedeńska fizjoterapeutka, wykwalifikowana nauczycielka jogi, terapeutka czaszkowo-krzyżowa, a od trzech lat także trenerka MBSR. Poszukiwania metodologii łączącej terapię psychologiczną i fizyczną doprowadziły ją do MBSR.

Awareness opisuje jako „możliwość wejścia na nowy poziom. Nie jest to łatwe w codziennym życiu i dlatego można się tego nauczyć stopniowo w trakcie ośmiotygodniowego programu przy użyciu różnych narzędzi” Udowodniono, że wystarczą tylko 3 oddechy, aby przerwać cykl stresu w mózgu. Sztuka polega na tym, aby pomyśleć o tym w odpowiednim momencie. Aby się tego nauczyć, Michaela Kainz włącza ćwiczenia oddechowe do swojego kursu. Jej uczniowie zaczynają od łączenia świadomego oddychania z prostymi rzeczami w życiu. „W pewnym sensie łączysz je ze wzorcem, dzięki czemu nie wywołuje to dodatkowego stresu”. Stopniowo wprowadza się body scan (skanowanie ciała), medytację i jogę. Nieco przeraźliwie brzmiący termin body scan (skanowanie ciała) odnosi się po prostu do bardzo intensywnej i uważnej formy świadomości ciała w życiu codziennym. Ponownie, chodzi o zauważanie uczuć, reakcji i myśli i po prostu pozostawienie ich takimi, jakie są. Daje to osobom praktykującym MBSR możliwość, a także moc decydowania o własnym samopoczuciu.

Problem ze stresem polega na tym, że często przesłania on widok na możliwości, nowe drogi i idee. W sytuacjach niepokoju i stresu osoby dotknięte chorobą rzadko są w stanie dostrzec nowe rzeczy. Zwłaszcza pacjenci chorzy na raka są narażeni na ogromny stres. Nie wiedzą, czego się spodziewać, ciało i umysł są w stanie ciągłego niepokoju. Niemniej jednak często decyzje muszą być podejmowane szybko, a życie musi zostać przeorganizowane. Dzięki medytacji opartej na uważności często przytłaczający stres może zostać zredukowany, otwierają się perspektywy, poprawia się ogólne samopoczucie, a tym samym zdolność do działania.

Dzięki medytacji opartej na uważności można zredukować nierzadko przytłaczający stres, otworzyć oczy, poprawić ogólne samopoczucie, a wraz z nim zdolność do działania.

Nauka MBSR

Każdy może nauczyć się MBSR. Należy jednak pozbyć się błędnych przekonań na temat medytacji.

Obraz jogina siedzącego po turecku i znajdującego spokój w próżni umysłu nie odpowiada rzeczywistości medytacji uważności. „Nie opróżniamy naszych myśli, ani nie zmuszamy się do bycia spokojną lub zrelaksowaną”. *Medytacja praktykowana w MBSR ma wiele różnych form. Zmartwienia, lęki, pragnienia, radość, po prostu cały możliwy świat uczuć może być częścią medytacji uważności. Jeśli pojawią się te uczucia, nie są one bynajmniej oznaką nieudanej medytacji, ale dobrą okazją do zyskania nowych spostrzeżeń i nauki. Nie jest to kwestia odsuwania od siebie tych uczuć, ale raczej ich rozpoznawania i uświadamiania sobie tego, co je wywołuje. Cokolwiek dzieje się w naszym życiu, możemy to tylko zaakceptować i nauczyć się działać odpowiednio do okoliczności.

Istnieją techniki nauki tej formy medytacji. Niektórzy uczą się jej szybciej, innym zajmuje to więcej czasu, ale tak naprawdę nie ma osoby, która nie byłaby w stanie tego zrobić. Korzyści, jakie przewlekle chorzy ludzie czerpią w szczególności z pracy nad sobą, widać już we wspólnym źródłosłowie medycyny i medytacji: oba słowa wywodzą się od łacińskiego „mederi”, co z kolei oznacza „leczyć”. 

*Z książki “Medytacja to nie to, co myślisz” autorstwa Jona Kabata Zinna.

!